Biografia
Yann Tiersen urodził się 23 czerwca 1970 roku w Brest, na północnym-zachodzie Francji. Obecnie mieszka w Paryżu, jednak po natchnienie, ciszę i spokój wraca w rodzinne strony Bretanii - do miejsca swojego urodzenia, a także na wyspę Ouessant, położoną na zachód od Półwyspu Bretońskiego. Tradycje muzyczne w rodzinie Tiersena były bardzo bogate. W wieku 6 lat pierwszych lekcji gry na fortepianie udzielał mu jego ojciec, a gry na skrzypcach uczył się na instrumencie ofiarowanym przez dziadka. W Rennes, a następnie w Nantes uczęszczał do konserwatorium, gdzie uczył się między innymi dyrygentury. Już wtedy zaczął wykazywać wszechstronne zainteresowania muzyczne, zakochując się w rocku pod wpływem Davida Bowie, Iggy'ego Popa i grupy Joy Division. Po korespondencyjnym ukończeniu studiów Tiersen należał do punkowej grupy Wart, w której grał na klawiszach. W 1992 roku Yann przeniósł się z Rennes do Paryża, gdzie skupił się na pisaniu muzyki do sztuk teatralnych oraz filmów krótkometrażowych.
Pierwsze niepowodzenia
Spotkanie z przedstawicielem wydawnictwa Sine Terra Firma (Stéphane Grégoire) zaowocowało wydaniem pierwszej płyty Tiersena, której podstawą była wcześniej wspomniana muzyka pisana dla teatru i filmu. 13 czerwca 1995 roku ukazał się album La Valse Des Monstres, zawierający w większości minimalistyczne kompozycje, niektóre zagrane dwukrotnie przy użyciu różnych instrumentów. Album został wydrukowany jedynie w 1000 egzemplarzach.
W niecały rok później, bo 1 kwietnia 1996 roku, Yann Tiersen wydał kolejną płytę - Rue Des Cascades. Płytę przez wielu uważaną za najważniejsze dzieło artysty, a na pewno pierwsze tak doskonałe i kompletne. Na tym albumie Tiersen po raz pierwszy zademonstrował wachlarz swoich wszechstronnych umiejętności muzycznych. Znajdziemy tu wszystko co charakteryzuje styl Tiersena - akordeonowe walce, pełne refleksji, krótkie utwory fortepianowe trochę podobne do kompozycji Erika Satie, popisy na skrzypcach oraz gamę różnorodnych instrumentów. Nie zabrakło również zaproszonych gości - Claire Pichet i François-Xavier Schweyer. Ponownie na rynek zostało wypuszczonych jedynie 1000 kopii albumu.
Tiersen był jednak wtedy na francuskiej scenie muzycznej kompletnie nieznanym artystą. Dwie pierwsze płyty, które co prawda zawierają kilka ważnych i interesujących kompozycji (choćby tytułowe La Valse Des Monstres, Rue Des Cascades i większość utworów z drugiej płyty), nie zostały docenione przez krytyków i słuchaczy. Zdecydowanie lepsze wrażenie Yann Tiersen robił podczas koncertów na żywo. Podczas festiwalu teatralnego w Avignon oraz na festiwalu muzycznym Transmusicales (na który wróci po latach) Tiersen dał dwa świetne koncerty.
W poszukiwaniu natchnienia
Gdy dwie pierwsze płyty Tiersena przeszły w rodzinnej Francji bez większego echa kompozytor w 1997 roku udał się na wcześniej wspomnianą wyspę Ouessant, by tam szukać skupienia i natchnienia. Spędził tam przeszło kilka miesięcy, układając powoli nutę po nucie, wymazując niepotrzebne dźwięki, dopisując kolejne fragmenty jeszcze nieukształtowanych utworów. Po powrocie do Paryża wraz ze swoim przyjacielem Fabrice Laureau (zwanym także jako F.lor, z którym zresztą Tiersen współpracuje do dzisiaj) spędził jeszcze sporo czasu nad dopracowaniem do perfekcji materiału na trzecią już płytę - Le Phare.
Tak naprawdę dopiero ta płyta pozwoliła kompozytorowi zaistnieć na francuskiej scenie muzycznej. To właśnie z niej pochodzi przebój Monochrome, w którym swego głosu użyczył Tiersenowi Dominique A. Na płycie znajduje się więcej znakomitych kompozycji, które Tiersen gra do dzisiaj na koncertach i które są uważane za najważniejsze utwory w karierze twórcy. Po latach część z nich zostało wykorzystanych w filmie Le Fabuleux Destin D'Amélie Poulain.
Po pierwszym sukcesie
Sukces albumu Le Phare przyczynił się do wznowienia sprzedaży dwóch pierwszy płyt Tiersena. La Valse Des Monstres oraz Rue Des Cascades doczekały się reedycji już dwa miesiące po premierze trzeciej płyty - 24 kwietnia 1998 roku. Muzyka kompozytora została również dostrzeżona przez twórców filmowych. W obrazach Wyśnione życie aniołów (La Vie revée des anges, 1998, reż. Erick Zonca) oraz Alice i Martin (Alice et Marin, 1998, reż. André Téchiné) znalazły się kompozycje Tiersena.
Artysta nie spoczął jednak na laurach. Na fali sukcesu dawał wiele koncertów (między innymi grając przed Dickiem Annegarnem oraz Portishead), a 18 maja 1999 roku wydał kolejną płytę - Tout est Calme. Wszystkie utwory zostały nagrane wraz z zespołem The Married Monk i są próbą udania się w stronę rocka. Album zawierał nowe wersje utworów La Rupture i La Crise oraz studyjne interpretacje piosenek wykonywanych zazwyczaj na żywo - La Terrasse i Tout est Calme.
Oczywiście Yann Tiersen nie odmawiał w tym czasie koncertów, odwiedzając nawet Singapur i Japonię. Jednym z najważniejszych był z pewnością występ 2 grudnia 1998 roku na 20. edycji festiwalu Transmusicales we francuskim Rennes. Wraz z Tiersenem na scenie wystąpiło wielu przyjaciół i znajomych, a cały koncert, na który złożyły się największe przeboje Tiersena, został zarejestrowany i wydany na płycie Black Session. Na fali sukcesu występów przed publicznością, płyta Le Phare sprzedała się we Francji w 100 tys. egzemplarzy.
Pracowity rok 2000 i 2001
Po wyczerpującej trasie koncertowej kompozytor zniknął na jakiś czas pragnąc poświęcić się pracy nad nowym studyjnym albumem. 10 kwietnia 2001 roku ukazała się płyta L'Absente, kompletna, doskonała, perfekcyjna, uważana przez samego Tiersena za swoje najważniejsze osiągnięcie, a muzykę znajdującą się na niej za dźwięki najlepiej opisujące jego samego. Niewątpliwie L'Absente okazał się być świetnym albumem, bo wydawał się być kompilacją i połączeniem wszystkich najlepszych cech muzyki Tiersena z doświadczeniem jakiego nabrał przy nagrywaniu poprzednich płyt. Swych głosów użyczyli Lisa Germano, aktorka Natacha Régnier, Neil Hannon z zespołu Divine Comedy oraz Dominique A. Mimo, że wszystkie kompozycje zostały napisane przez Tiersena, w nagrywaniu płyty pomagało mu grono muzyków z Wiedeńskiej Orkiestry Symfonicznej, gitarzysta Marc Sens, perkusista Sacha Toorop oraz specjalistka od "fal Martenota" Christine Ott.
Rok 2000 i 2001 był dla Tiersena niezwykle pracowity, nie tylko ze względu na pracę nad solowym albumem, ale także z powodu komponowania muzyki do kolejnego filmu...
Wielki sukces Amelii i Tiersena
Plotka głosi, że reżyser Jean-Pierre Jeunet jadąc na plan zdjęciowy filmu Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain usłyszał jeden utwór Tiersena, który spodobał mu się na tyle, by jeszcze tego samego dnia wykupić całą jego dyskografię i skontaktować się z artystą. Yann był jednak wtedy zajęty komponowaniem i nagrywaniem materiału na płytę L'Absente, w związku z czym reżyser wybrał kilka utworów z wcześniejszych płyt muzyka. Gdy tylko Tiersen skończył nagrywanie swojej płyty, został poproszony o nagranie kilku podobnych kompozycji bez oglądnięcia choćby jednej klatki filmu!
Tak więc część utworów które ostatecznie znalazły się w filmie i na ścieżce dźwiękowej pochodzą z wcześniejszych płyt Yanna. Dziesięć kompozycji zostało stworzonych od postaw, a dwa utwory są autorstwa Russa Columbo (amerykańskiego piosenkarza tworzącego przed drugą wojną światową) oraz Fréhel (francuskiej aktorki i piosenkarki).
Mimo, że połowa utworów nie została napisana specjalnie na potrzeby tego obrazu, a sam Tiersen zobaczył film dopiero podczas premiery, muzyka ta idealnie pasuje do romantycznej opowieści, scenerii i klimatu Paryża, pięknej Audrey Tautou jak i reszty bohaterów.
Film okazał się międzynarodowym sukcesem - w 2002 roku został nominowany między innymi do Oscara w kategorii najlepszy scenariusz, zdjęcia, scenografia, dźwięk oraz najlepszy film obcojęzyczny. Prócz uznania ze strony Amerykańskiej Akademii Filmowej, Amelia zyskała przychylność jurorów i publiczności na kilkudziesięciu innych festiwalach filmowych na całym świecie. Sam Tiersen otrzymał kilka znaczących nagród za muzykę do tego filmu (między innymi francuskiego Césara).
Lata 2001-2002 - trasa koncertowa
Co istotne, wcześniej omówiona płyta L'Absente oraz ścieżka dźwiękowa do Amelii zostały wydany mniej więcej w tym samym czasie. Takiego właśnie podwójnego sukcesu Yann Tiersen potrzebował. Sprzedaż jego płyt znacząco wzrosła. Ścieżka dźwiękowa do Amelii rozeszła się w ilości przekraczającej 750 tys. kopii w samej Francji oraz ponad 250 tys. egzemplarzy poza jej granicami. Dodatkowo przez wiele tygodni płyta utrzymywała się na pierwszym miejscu najlepiej sprzedających się krążków, a album L'Absente sprzedał się w ponad 150 tys. sztuk.
Sam Tiersen ponownie ruszył w długą trasę koncertową, już nie jako znany kompozytor, ale prawdziwa gwiazda! W 2001 roku występował między innymi na kilku letnich festiwalach muzycznych, a w listopadzie gościł już w Polsce - w warszawskim teatrze Roma. 5 lutego 2002 roku wraz z zespołem wystąpił w słynnej Royal Albert Hall w Londynie, a od 15 do 17 lutego koncertował w Paryżu w hali Cité de la Musique wraz z kilkudziesięcioosobową orkiestrą Synaxis pod batutą Guillaume Bourgogne. To właśnie ten koncert został zarejestrowany na dwóch płytach kompaktowych i wydany pod koniec 2002 roku. C'Était Ici to kompilacja 29 utworów wśród których znalazły się przeboje z każdej z płyt kompozytora, a podczas koncertu nie zabrakło ani jednego ważnego gościa.
Przed ponownym spotkaniem
Po długiej i wyczerpującej trasie koncertowej, Yann Tiersen napisał muzykę do niemieckiego filmu Good Bye, Lenin! w reżyserii Wolfganga Beckera. W projekt ten kompozytor zaangażował po raz kolejny 35-osobową orkiestrę Synaxis oraz Claire Pichet (znaną choćby z użyczenia głosu w piosence Rue Des Cascades i tras koncertowych Tiersena). Choć sam film nie okazał się być aż tak spektakularnym sukcesem jak Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain, to obraz ten uzyskał kilkanaście nominacji oraz kilka nagród na międzynarodowych (głównie europejskich) festiwalach filmowych, zgarniając większość statuetek choćby na German Film Awards 2003. Właśnie tam Yann Tiersen dostał nagrodę za muzykę do tego filmu.
Po kolejnym "filmowym" epizodzie kompozytor zaczął zbieranie materiału na szósty już solowy album, który miał ukazać się na przełomie 2004 i 2005 roku. Prace nad płytą opóźniły się jednak, gdyż Tiersen poznał amerykańską wokalistkę Shannon Wright. Do pierwszego krótkiego spotkania, podczas którego artyści zamienili ze sobą zaledwie kilka zdań, doszło we wrześniu 2003 roku. Następnie widzieli się dopiero na wiosnę roku 2004. Wtedy to razem doszli do wniosku, że ich upodobania muzyczne są bardzo podobne i powinni razem coś nagrać. Owocem ich wspólnej pracy była płyta Yann Tiersen & Shannon Wright, która ukazała się pod koniec 2004 roku. Ciekawostką jest, że album został napisany i nagrany w zaledwie 20 dni! Produkcją natomiast zajął się Fabrice Laureau, który współpracował z Tiersenem od bardzo dawna. Shannon i Yann dali razem zaledwie kilka koncertów i ich drogi rozeszły się niemal tak szybko jak się ze sobą połączyły.
Spotkanie z Shannon było więc nietypowe dla Tiersena z wielu powodów. Po pierwsze było jakby krótką, przelotną znajomością, która zakończyła się wydaniem albumu. Po drugie, Tiersen nigdy nie nagrywał całej płyty z jednym tylko muzykiem, lecz starannie i dokładnie dobierał artystów z którymi chciał współpracować. Wreszcie po trzecie, Yann zwykł pracować nad swoimi dziełami zazwyczaj rok czasu - komponowanie i nagrywanie tego albumu trwało zaledwie 20 dni, a sam Tiersen przerwał na ten czas pracę nad solową płytą...
Les Retrouvailles
Po natchnienie, ciszę i spokój kompozytor ponownie udał się na wyspę Ouessant, gdzie razem z Fabrice Laureau pracował nad kolejnym już albumem. Krótki epizod z Shannon Wright nie wpłynął znacznie na datę premiery i 23 maja 2005 roku ukazał się długo oczekiwany album Les Retrouvailles. Album ten jest różnorodny stylowo, do czego Tiersen przyzwyczaił już swoich słuchaczy. La Veillée to akordeonowy walc zagrany przy akompaniamencie kilkuosobowego zespołu. Le Matin i La Plage to pełne refleksji solowe utwory fortepianowe przypominające Comptine d'un autre été : L'apres-midi ze ścieżki dźwiękowej do Amelii. La Boulange, utwór wręcz rockowy, skoczny, w którym prócz skrzypiec i wiolonczeli usłyszymy nawet gitarę elektryczną. 7:Pm natomiast to samodzielny popis Yanna na skrzypcach. Tradycyjnie też na płycie nie zabrakło gości. Liz Fraser, Jane Birkin, Stuart A. Staples, Christophe Miossec to głosy które u Tiersena jeszcze nie śpiewały. Dominique A natomiast to postać chyba wszystkim doskonale znana i nie trzeba jej przedstawiać.
Kilka tygodni po wydaniu albumu Les Retrouvailles, 12 lipca 2005 roku, ukazała się płyta DVD video La Traversée. Kamera towarzyszyła Tiersenowi przez około jedenaście miesięcy podczas których została zarejestrowana praca kompozytora nad solowym albumem. Oglądając film wyruszamy wraz z Yannem na wyspę Ouessant, gdzie artysta zdala od zgiełku zbierał materiał na swoją płytę. Odwiedzimy również Hotel Vauban w Brest gdzie na początku lutego 2005 roku wraz ze swoim zespołem Tiersen po raz pierwszym wykonał część utworów. W studiu Davout natomiast będziemy śledzić nagrywanie partii wokalny wraz zaproszonymi goścmi.
Yann Tiersen dzisiaj i jutro
Po wydaniu w maju 2005 roku płyty Les Retrouvailles Yann Tiersen wraz z zespołem wyruszył w trasę koncertową. Odwiedził głównie francuskie miasta, ale koncertował również między innymi na Węgrzech, w Hiszpanii, Portugalii, Luxemburgu, Irlandii, a także w dalekiej Japonii. 13 grudnia 2005 roku kompozytor miał wystąpić przed polską publicznością w warszawskim klubie Stodoła. Na kilkadziesiąt godzin przed koncertem, występ został jednak odwołany z powodu choroby matki kompozytora... Również wiele innych koncertów z tego powodu zostało anulowanych, a występ w Polsce został przełożony na 14 marca 2006 roku.
Yann Tiersen chcąc jednak zrewanżować się polskim fanom, za tak niespodziewane odwołanie grudniowego koncertu, postanowił wystąpić w Polsce dwukrotnie. 14 marca w Warszawie oraz 16 marca w Krakowie, kompozytor wraz z czteroosobowym zespołem dali dwa niezapomniane koncerty.
6 marca 2006 roku ukazała sie kolejna płyta DVD. Natomiast dalsze plany wydawnicze kompozytora nie są na razie znane.